بايد بپردازد ؟ و چنان‌چه ضرر را كلًا مغازه‌دار تقبّل نموده باشد ، آيا اين معامله صحيح است ؟ ج . در اصل معامله اشكال نيست ؛ ولى در قرض مزبور و اشتراط ، تأمّل است . اگر در پايان مدّت با هم مصالحه كنند ، مانع ندارد و ضرر بر صاحب‌مال است و اشتراط جبران ضرر بر ديگرى صحيح است . كار نكردن عامل با سرمايه 4411 . شخصى با ديگرى عقد مضاربه بسته و سرمايه را به او داده و از او سود مىگرفته است ، بعداً معلوم شده كه عامل با سرمايه كار نمىكرده و به ديگران قرض‌هاى ربوى مىداده و از محلّ دريافت ربا ، سود وى را پرداخت كرده و اين سودها از مال مردم بوده است ، در اين صورت مالك چه وظيفه‌اى دارد ؟ ج . بايد مالك اصل پولش را از او بگيرد و سودهايى را هم كه گرفته ، اگر صاحب آن معلوم است ، به صاحبش برگرداند و گرنه آن‌ها را صدقه بدهد . دايره‌ى شمول مضاربه 4412 . آيا مضاربه مختص تجارت در كليات است يا تجارت در جزئيات را هم شامل مىشود ؟ ج . تكسّبات جزئيه را هم شامل مىشود . نحوه‌ى تعيين درصد سود 4413 . در مضاربه عامل مىخواهد در مدت پنج سال ، 20 % و در مدت كمتر ، 10 % سود بدهد . بفرماييد چگونه درصد سود را مشخّص كند كه مبتلا به خلاف شرع نشود ؟ ج . مىتواند اين گونه قرار بگذارد كه اوّل 10 % سود را مشخّص كند و بگويد اگر در پنج سالگى مطالبه كرد ، سود 20 % را مىدهم .